جمال الدين محمد الخوانساري
111
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
وآرزوى مرگ ميكنند نهايت شايد بآن مرتبه نرسد كه اگر توانند خريد بخرند بلكه گاهى بزبان اظهار آرزوى آن كنند امّا بدل هرگز راضى بآن نشوند ، يا اين كه فقيرى كه بآن مرتبه رسد قادر بر خريدن مرگ كجا باشد پس كسى كه آنرا بخرد توانگرى خواهد بود كه از زندگانى خود تنگ آمده باشد واللّه تعالى يعلم . 7573 لو رأيتم البخل رجلا لرأيتموه شخصا مشوّها . اگر مىديديد بخيلى را بصورت مردى هر آينه مىديديد آنرا شخصي زشت گردانيده شده . 7574 لو عقل أهل الدّنيا لخربت الدّنيا . اگر عاقل مىبودند أهل دنيا هر آينه خراب مىشد دنيا ، زيرا كه اگر همه عاقل كامل بودند كسى از ايشان مشغول كار دنيا نمىشد ونظام آن بر هم مىخورد وخراب مىشد . 7575 لو كان لربّك شريك لاتتك رسله . اگر مىبود از براي پروردگار تو شريكي هر آينه مىآمد ترا پيغمبران أو ، اين دليلست اقناعي بر نفى شريك از براي حق تعالى ، زيرا كه اگر شريكي مىبود از براي أو نمىشد كه پيغمبران أو نيايند وأوامر ونواهى نياورند پس چون هرگز خبري از أو بمردم نمىرسد اين دليلست بر اين كه شريكي از براي أو نباشد وكسى كه اندك تأمّل كند أو را در اين شبهه نمىماند . 7576 لو ارتفع الهوى لانف غير المخلص من عمله . اگر برميخاست هوا وهوس هر آينه ننگ مىداشت غير مخلص از عمل خود ، مراد به « مخلص » كسيست كه خالص كرده باشد أعمال خود را از براي حق تعالى وبهيچ وجه آميخته بغرض ديگر نكرده باشد .